Als de stroom uitvalt, kan het melken niet wachten

Een melkveebedrijf in Den Hout. Tweehonderd zonnepanelen op het dak, al sinds 2018. Een dynamisch energiecontract waarbij de stroomprijs rond het middaguur soms negatief is. En ’s avonds een fors stroomverbruik, want koeien worden gemolken, en dat proces stopt niet.

De eigenaar had al nagedacht over een batterij. Niet als gadget, maar als oplossing voor een concreet probleem: hij wilde de stroom die hij overdag opwekt, ’s avonds zelf kunnen gebruiken. En als de stroom ooit zou uitvallen (en dat risico nam hij serieus) wilde hij gewoon door kunnen.

Het pijnpunt

Een stroomstoring halverwege het melken is geen ongemak. Het is een ramp.

De koeien kunnen niet wachten. Je kunt ze niet met de hand melken — niet met een kudde van deze omvang. Er is al eens een tankwagen met spoed geroepen moeten worden. Dat soort momenten laat je niet snel vergeten.

Tegelijk speelde er iets anders. Bij een dynamisch energiecontract fluctueren de stroomprijzen per uur. Op sommige middagen is terugleveren niks waard — of levert het letterlijk niets op. Terwijl diezelfde stroom ’s avonds geld kost. Een batterij kon dus op twee manieren renderen: als buffer voor het dagelijkse stroomgebruik én als noodvoorziening bij uitval.

Waarom de voor de hand liggende keuze niet werkte

Het bestaande systeem draaide op SolarEdge-omvormers. De logische stap leek: kies dan ook een SolarEdge-accu. Maar dat pakte anders uit.

De grote SolarEdge-accu (50 kWh, eigenlijk de kleinste commerciële variant in die lijn) had op dat moment geen back-upfunctie. Precies het punt waar het hier om draaide. Daarnaast was de bekabeling ingewikkeld, en de zonnepanelen konden er niet rechtstreeks op aangesloten worden.

Die drie punten samen maakten de keuze duidelijk: dit systeem paste niet bij deze situatie.

De oplossing: SunSynk 120 kWh

Na vergelijken kwamen we uit op een SunSynk-accu van 120 kWh. Groter dan strikt noodzakelijk voor alleen optimalisatie, maar dat was bewust.

De helft van de capaciteit, 60 kWh, is gereserveerd voor de back-up. Die zorgt ervoor dat bij een stroomstoring het melkproces gewoon doorgaat. De andere helft wordt ingezet om de opgewekte zonnestroom slim te bufferen en ’s avonds te gebruiken.

De bekabeling liep van de groepenkast naar de accu en terug, in dit geval met vijftig millimeter kwadraat kabel, gezien de vermogens die hier spelen. De locatie van de accu was bewust gekozen: een paar meter dichter bij de stal had betekend dat er dikkere kabels nodig waren geweest, en dat tikt behoorlijk aan.

De zonnepanelen zijn rechtstreeks op de accu aangesloten via een aparte kabel die vanuit de stal is getrokken. De laadpaal die ook op het erf staat, is bewust buiten de back-up gehouden, als de stroom uitvalt, laadt de auto gewoon niet. Dat is een bewuste afweging: de prioriteit ligt bij het bedrijfsproces.

Waarom geen aggregaat?

Een dieselaggregaat als noodstroom is een bekende oplossing. Maar als je al zonnepanelen hebt, is het niet zo simpel als het klinkt.

Een aggregaat maakt een blokvormige sinus. Zonnepanelen hebben een vloeiende sinus nodig. Die twee synchroniseren niet. Dat betekent: zodra je het aggregaat aanzet, moeten de zonnepanelen eerst uitgeschakeld worden. Dat vereist een handmatige actie, op een moment dat je het al druk genoeg hebt.

Een batterijsysteem met back-upfunctie schakelt automatisch. Zonder dat iemand er iets voor hoeft te doen.

Wat dit oplevert

Het systeem is inmiddels operationeel. De monitoring loopt nog niet volledig op één platform (de omvormers en de accu draaien op verschillende wifi-netwerken) maar dat is een technisch punt dat verder uitgewerkt wordt.

De accu doet wat hij moet doen. Overdag wordt de opgewekte stroom gebufferd. ’s Avonds wordt die buffer aangesproken. En als er ooit een storing is op het net, loopt het melken gewoon door.

De energie-investeringsaftrek (EIA) en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) speelden ook een rol in de timing van deze investering. Voor een VOF met een goed jaar achter de rug kan de combinatie van die twee regelingen oplopen tot 68% aftrek op de investering. Dat maakt de financiële afweging een stuk concreter.

Voor wie is dit relevant?

Dit project gaat over een melkveebedrijf, maar het vraagstuk is breder.

Elk bedrijf waarbij een stroomstoring het proces direct stilzet, herkent dit verhaal. Of dat nu een koelhuis is, een productiebedrijf, of een bedrijf met kritische apparatuur die gewoon door moet draaien, de kern is hetzelfde: continuïteit van stroom is geen luxe, maar een bedrijfsvoorwaarde.

Een aggregaat is daarvoor soms de oplossing. Maar als je al zonnepanelen hebt, is een batterij met back-upfunctie in de meeste gevallen praktischer, stiller en volledig automatisch.

Wil je weten of dit ook voor jouw situatie werkt? We kijken graag mee.